B12 Vitamini suda çözülebilen ve az miktarda da olsa vücutta depolanabilen bir vitamin türüdür. Sağlıklı bir insanın vücudunda ortalama olarak 4 mg olarak bulunan B12 vitaminini, depolanma miktarı az olduğu için besinlerle dışarıdan alınması önerilir. Aynı zamanda bağırsaklarda da az miktarda sentezlenebilen B12 Vitamini vücut içerisinde pek çok mekanizmada görev alır.
B12 Vitamini Ne İşe Yarar?
Vücutta bulunan neredeyse tüm hücrelerin ihtiyacı olan B12 Vitamini, oldukça faydalı ve etkili bir vitamin türüdür. Eksikliğinde bazı sağlık sorunları ortaya çıkabileceği gibi, mutlaka takviyelerle B12 Vitamini eksikliği giderilmelidir. Uygun beslenme ve tıbbi vitamin takviyeleri ile vücuda sağlanabilen bu vitaminin faydaları ise şu şekilde sıralanabilir:
- B12 Vitamini, beyin ve sinir sisteminin normal işlevini sürdürebilmesini sağlar.
- Vücudun folik asidi sindirmesine yardımcı olarak enerji salınımını sağlar.
- Alyuvar hücre üretiminde etkin rol oynar.
- Sinir tahribatını engeller.
- Vücut hücrelerinin kendini yenilemesini sağlar.
- Doğurganlık üzerinde etkilidir.
- Sağlıklı saç, cilt ve tırnak oluşumunu sağlar.
- Kolon, prostat, akciğer ve meme kanserlerine karşı önleyici rol üstlenir.
- Halsizlik ve yorgunluğun önüne geçer.
B12 Vitamininin Yararları Nelerdir?
Kanser
Yapılan çalışmalar sonucunda B12 Vitamininin kansere karşı önleyici bir rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Özellikle kolon, meme, prostat ve akciğer kanserine karşı koruyucu özelliği ile ön plana çıkan B12 Vitamini ihtiyaç duyulduğu zamanlarda mutlaka vücuda takviye edilmelidir. Ancak ihtiyaçtan fazla miktarda kullanılan bu vitaminin yine bazı kanser türlerini tetiklediği bilinmektedir. Bu nedenle B12 Vitamini mutlaka bir doktor kontrolünde kullanılmalıdır.
Kalp Sağlığı ve Felç
B12 Vitamininin bilinen en faydalı özelliklerinden birisi de kalp ve damar sağlığını korumasıdır. Kalbi ve kalbe giden damarları koruyucu bir rol üstlenen bu vitaminin eksikliğinde kansızlık ve kalp çarpıntısı gibi sağlık problemleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle vücudun ihtiyaç duyduğu B12 vitamini mutlaka yeterli dozlarda alınmalı, kalp sağlığı korunarak felç ve inme gibi rahatsızlıkların önüne geçilmelidir.
Demans
Beyin işlevlerinin yerine getirilmesinden önemli ölçüde sorumlu olan B12 Vitamini, yüksek bilişsel işlev ve hafıza ile doğrudan ilişkilidir. Eksikliğinde demans, düşük bilişsel işlev ve denge bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu yüzden yaşlı erişkinlerin öğünleri sırasında B12 Vitaminince zengin besinleri tüketmeleri ya da doktor kontrolünde vitamin takviyesi almaları önerilir.
Enerji ve Dayanıklılık
B12 Vitamini, vücudun folik asidi sindirmesine yardımcı olarak depolanan enerjinin salınmasını sağlar. Bu sebeple vücutta oluşan yorgunluk ve halsizliğe iyi gelir. Enerji üretiminden sorumlu en önemli vitaminlerden biri olan B12 Vitamini eksikliğinde yorgunlunluğun görülmesi bu yüzdendir. Eksikliği giderildiği takdirde vücuda enerji veren bu vitamin aynı zamanda dayanıklılık konusunda da oldukça etkilidir.
Anemi
Yetersiz B12 Vitamininin anemiye yani kansızlığa sebep olduğu bilinmektedir. Yaygın belirtileri arasında; nefes darlığı, yorgunluk, düzensiz kalp atışı ve soluk cildin yer aldığı aneminin en önemli sebeplerinden birisi B12 Vitamini eksikliğidir. Çünkü bu vitamine ihtiyacı olan vücut yeteri kadar alyuvar yapamaz. Bu durum da anemiye sebep olur. Alyuvar üretimini hızlandırması için vücudun ihtiyaç duyduğu B12 Vitamini doğal ya da tıbbi yollarla takviye edilmelidir.
Depresyon ve Genel Duygu Durumu
Genellikle yaşlılarda oldukça yaygın bir şekilde görülen B12 Vitamini eksikliği, bu yaş grubunda depresyonu tetikleyici bir etki göstermektedir. Unutkanlık ve zihin bulanıklığına eşlik eden bu depresyon durumunun büyük oranda B12 eksikliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Literatürde yer alan çalışmalar da bu durumu kanıtlar niteliktedir. Bu yüzden uzmanlar özellikle risk altındaki yaş grubuna B12 takviyelerini sıklıkla önermektedir.
Sağlıklı Saç, Deri ve Tırnaklar
Vücut sağlığı için olumlu etkileri bilinen B12 Vitamini aynı zamanda sağlıklı saç, deri ve tırnakların da altın anahtarıdır. Bu yüzden pek çok kişinin bu vitamini içeren bakım yağlarını kullandığına şahit oluruz. Ancak saç ve tırnakları güçlendirmenin tek yolu bu yağları kullanmak değildir. Vücuda takviye olarak alınan B12 vitamini aynı etkiyi yine gösterecektir.
B12 Vitamini İçeren Gıdalar Nelerdir?
Vücut sağlığı için oldukça önemli ve gerekli olan B12 Vitamini tıbbi takviyelerle alınabileceği gibi tüketilen bazı besinler yoluyla da alınabilir. Özellikle bazı besin maddeleri yoğun miktarda B12 Vitamini içerir ve hastalara düzenli olarak bu besinleri tüketmeleri tavsiye edilir. Eksikliğinde yaşanabilecek olumsuz durumları engellemek için tüketilebilecek B12 Vitamini içeren gıdalar şu şekildedir:
- Başta ciğer olmak üzere kırmızı et çeşitleri
- Süt, peynir, yoğurt ve kefir gibi süt ürünleri
- Midye, istiridye ve karides gibi kabuklu deniz ürünleri
- Böbrek, beyin, karaciğer, dalak tarzı sakatat türleri
- Uskumru, alabalık, ringa ve ton balığı
- Narenciye, muz ve avakado gibi meyveler
- Brokoli, pancar, ıspanak, barbunya, bezelye ve maydonoz
Yeterli B12 Vitamini Alınmadığında Ne Olur?
B12 Vitamini, vücudun ihtiyaç duyduğu önemli vitamin grupları arasında yer alır. Doğal beslenme ile kolayca karşılanabilen bu vitamin gerekli durumlarda tıbbi takviyelerle de vücuda sağlanabilir. Ancak tedavi edilmeyen ve ciddi boyutlara ulaşan B12 Vitamini eksikliği bazı sağlık problemlerine sebep olur. Bu nedenle sağlıklı beslenme düzeni oldukça önemlidir. Özellikle ileri yetişkinlikte bu vitaminin karşılanmasına dikkat edilmelidir. Gerekli durumlarda bir uzmana başvurulmalı ve tıbbi destek alınmalıdır. Vücuda yeterli miktarda B12 vitamini alınmazsa aşağıdaki sağlık problemleri ortaya çıkabilir:
- Yoğun depresyon ve paranoya
- Hafıza kaybı ve demans
- İdrar kaçırma, tat ve koku kaybı
- Alyuvar hücrelerinde azalma
- Anemi ve anemiye eşlik eden diğer sağlık problemleri
- Beklenmedik kilo kaybı
B12 Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Vücutta B12 Vitamini eksikliği bulunması durumu oldukça önemlidir ve mutlaka ciddiye alınmalıdır. Özellikle ileri yetişkinlik döneminde ciddi sağlık problemlerine sebep olabilecek bu eksiklik beslenme yolu ya da diğer takviye ürünleriyle giderilmelidir. Vücuda yeteri miktarda B12 Vitamini alınamaması durumunda başta kansızlık ve depresyon gibi pek çok sağlık problemi ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle B12 eksikliği belirtileri iyi takip edilmeli, gereken önlemler zamanında alınmalıdır. Aşağıda listelenen durumlardan bir ya da birkaçı görülüyorsa mutlaka bir doktora başvurulmalıdır.
- Unutkanlık ve hafıza kaybı
- Kalp çarpıntısı
- Güçsüzlük ve yorgunluk hissi
- Depresyon gibi duygu durum bozuklukları
- Üşüme, halsizlik ve enerji yoksunluğu
- El, kol ve bacaklarda uyuşma
- Ani kilo kaybı
- Saç dökülmesi ve cilt kuruluğu
Bu konuyla ilgili şu yazılara da göz atabilirsiniz: B5 Vitamini, B6 Vitamini ve B1 Vitamini.
B12 Eksikliği Nedir?
Kobalamin olarak da bilinen B12 vitamini, vücudunuzun düzgün ve sağlıklı çalışmasını sağlayan önemli 13 vitaminden biridir. Kırmızı kan hücrelerinin üretiminde, DNA’mızda ve sinir sisteminizin düzgün çalışmasında önemli bir rol oynar.
B12 vitamini doğal olarak kırmızı et, balık, kümes hayvanları, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal gıdalarda bulunur. Bununla birlikte, bazı ekmek çeşitleri ve süt gibi B12 ile güçlendirilmiş ürünlerde de bulunabilir.
B12 eksikliği özellikle yaşlı insanlarda sık rastlanan bir durumdur. B12 açısından yetersiz besleniyor veya vücudunuz yediğiniz yiyeceklerden bu vitamini alamıyorsa risk altında olabilirsiniz. B12 vitamini, folat ile birlikte (B9 Vitamini) kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gereklidir. Sağlıklı bir sinir sistemi ve bağışıklık sisteminin korunmasına yardımcı olur.
Bazen B12 eksikliği semptomlarının ortaya çıkması uzun süreler alabilir ve teşhis edilmesi karmaşık olabilir. B12 eksikliği genellikle folat eksikliği ile karıştırılmaktadır. Bir B12 eksikliğiniz varsa, düşük folat seviyelerini düzeltmek B12 eksikliğini maskeleyebilir ve altta yatan ana sorunları çözemez.
B12 Eksikliği Kimlerde Görülür?
Genellikle B12 eksikliği riski taşıyan kişiler:
- Yaşlı insanlar
- B12’yi emen bağırsağın bir kısmını ile ilgili ameliyat geçirenler
- Diyabet için metformin ilacı kullanan insanlar
- Sıkı vegan diyet uygulayan insanlar
- Mide ekşimesi için uzun süreli asit düşürücü ilaçları kullananlar
- Sigara içen insanlar
- Yüksek miktarda alkol tüketen insanlar
- Hamilelikte gerekli vitaminleri eksik alan kadınlarda
- Çoğu insan günlük beslenme kaynaklarından yeterli B12 vitamini alabilir.
B12 eksikliği yaşayan insanlar için bir doktor B12 takviyeleri reçete edebilir veya önerebilir. İnsanlar ayrıca eczanelerden B12 takviyeleri alabilir veya internet sitelerinden çeşitli markalar arasında seçim yaparak alabilirler.
Çoğu multivitamin B12 vitamini içerir. İnsanlar haplar, dil altında çözünen dil altı hapları veya enjeksiyonlar şeklinde B12 takviyeleri alabilirler. B12 vitamini enjeksiyonlarının tipik olarak iğnenin sokulduğu yerde oluşan az miktarda rahatsızlık dışında herhangi bir yan etkisi yoktur.
Ayrıca vegan diyet yapan insanlar B12 eksikliğini telafi etmek için yeterli miktarda vitamin takviyesi almalılardır.
B12 eksikliğinin en iyi çözümü doğal yollarla bu eksikliği gidermektir. Evinizde iyi bir B12 vitamini kaynağı olan et, süt, peynir ve yumurta içeren düzenli bir diyet programı uygulayarak sağlığınızı iyileştirmek için faydalı adımlar atabilirsiniz. Ayrıca, başka bir B vitamini türü olan folik asit içeren bol miktarda yiyecek tüketebilirsiniz. Bunlar yapraklı yeşil sebzeler, turunçgiller ve ekmekler ve tahıllardır.
B12 Değeri Kaç Olmalıdır?
İnsanların ihtiyaçları olan B12 vitamini miktarı kişinin yaşına bağlıdır. (mcg = mikrogram)
- 0-6 ay: 0.4 mcg
- 7-12 ay: 0,5 mcg
- 1-3 yaş: 0.9 mcg
- 4-8 yaş: 1,2 mcg
- 9-13 yaş: 1,8 mcg
- 14 yaş ve üstü: 2,4 mcg
Hamilelik sırasında, B12 vitamini günlük alınması gereken değer 2.6 mcg’dir. Ayrıca bir kadının emzirme döneminde 2.8 mcg B12 vitaminine ihtiyacı vardır. Ayrıca sıkı bir vegan diyet yapan insanların günde en az 3 mcg B12 vitamini almak için çeşitli takviyeler kullanmaları gerekir.
B12 Eksikliğine Ne İyi Gelir?
Bağışıklık sisteminin güçlenmesinde, sinir sisteminin hızlı çalışmasında ve hücre oluşumunda oldukça önemli bir role sahip olan B12 vitaminin vücuttaki eksiliği ciddi birtakım sağlık problemlerine yol açabilmektedir. Olası hastalıklardan ve sağlık problemlerinden korunabilmek için B12 eksikliği ciddiye alınmalı ve vücudun vitamin ihtiyacı karşılanmalıdır. Bu sebeple bir uzman tavsiyesini de göz önünde bulundurarak bireyler aşağıdaki yöntemlerden birini tercih edebilirler.
- B12 vitaminince zengin hayvansal gıdalara ara ya da ana öğünlerde yer verilebilir.
- Besin maddelerinin pişirme süreleri ya da dereceleri azaltılarak besinlerdeki B12 vitamin kaybının önüne geçilebilir.
- B12 vitamin hapı ya da dil altı hapları tercih edilebilir.
Emilim problemlerine bağlı olarak ortaya çıkan B12 eksikliği durumlarında iğne ile B12 vitamin takviyesi yapılabilir.
B12 Eksikliğini Gidermek için Ne Yemeli?
Neler tüketerek B12 eksikliğini giderebileceğimize kısaca bir göz atmak gerekirse;
- Süt ve süt ürünleri: Süt, peynir, yoğurt ve kefir B12 vitamini açısından oldukça zengin besin maddelerindendir.
- Deniz ürünleri: Balık başta olmak üzere; istiridye, yengeç, ıstakoz ve midye gibi kabuklu deniz ürünleri de B12 eksikliği ile mücadelede oldukça etkili besin maddeleri arasındadır.
- Kırmızı et: Özellikle kuzu ve sığır etleri yüksek oranda B12 vitamini içerir.
- Bitkisel besinler: Mantar ve yosun gibi bitkisel kaynaklarda bulunan B12 miktarı çok düşüktür ve güvenilir bir kaynak sayılmaz; vegan beslenenlerin takviye kullanması gerekir.
Genellikle hayvansal gıdaların bir çoğu B12 vitamini bakımından zengindir. Öğünlerde sıklıkla tercih edilebilecek bu gıdaların düzenli tüketilmesi B12 eksikliği ile savaşmada en kolay ve etkili yollardan bir tanesidir.
