Orijinal Adı Prunus Armeniaca olan kayısının 1000’den fazla çeşidi bulunmaktadır. Şeftali, nektarin, kiraz ve erik ile aynı aileden olan meyve, genel olarak 5-6 cm büyüklüğünde ve etli yapıdadır. Kayısının yetiştirildiği topraklar belirsiz olmasına rağmen Çin’in kuzey, kuzey-doğu ve kuzey-batı eyaletleri ya da Japonya olarak kabul edilmektedir.
Kayısının Faydaları Nelerdir?
- Kayısı, A vitamininin öncüsü olan beta-karoten içerir; A vitamini normal görme için gereklidir.
- Kayısı bakır içerir; bakır enerji metabolizması ve demir kullanımı için gereklidir. 165 gram kayısı günlük bakır ihtiyacının yaklaşık %15’ini karşılar.
Kayısı Bağırsakları Çalıştırır Mı?
İnsan vücudu için çok önemli olan sindirim sisteminin doğal olarak sorunsuz çalışmasını sağlamak için beslenme düzenini değiştirmek gerekir. Yüksek lif içeriğine sahip birkaç meyve sindirime yardımcı olabilir. Bu meyvelerden biri de kayısıdır. Bağırsaklar için çok faydalı olan kayısının faydaları şöyledir:
Kayısı, kabızlığı önleyen ve kolon sağlığınızı arttırıp bağırsak düzenini koruyan yüksek bir lif içeriğine sahiptir. Kayısı lif içerir; lif bağırsak hareketlerini destekleyebilir. Ayrıca sindirim sisteminin öğütme ve bağırsak hareketlerini düzenleyen düz kasları da açar.
Kayısının faydaları sadece taze olduğunda ortaya çıkmaz. Kayısıyı doğal bir kurutma işleminden geçirdikten sonra her gün rahatlıkla tüketebilirsiniz.
Kuru kayısıyı yemeklerden önce ya da ara öğünlerde tüketmek kayısının faydalarından yararlanmak için en ideal yöntemdir. Özellikle hazımsızlık durumlarında kayısıyı taze ya da kuru tüketmeniz önerilmektedir.
Taze kayısının kalorisi düşüktür ama lif, vitamin ve mineraller açısından çok yüksek değerlere sahiptir. Taze ve kurutulmuş şekilde tüketilebilen kayısının besin değerleri şöyledir:
Kayısının Besin Değerleri | |
|---|---|
| İçindekiler | Değerleri |
| Porsiyon Miktarı | 100 gr. |
| Kalori | 48 kcal |
| Toplam Yağ | 0.39 gr. |
| Sodyum | 1 mg |
| Kolesterol | 0 mg |
| Potasyum | 259 mg |
| Karbonhidrat | 11.1 gr. |
| Protein | 1.4 gr. |
Kayısının Vitamin Değerleri | |
|---|---|
| İçindekiler | Değerleri |
| Porsiyon Miktarı | 100 gr. |
| C Vitamini | 10 mg |
| Kalsiyum | 13 mg |
| Demir | 0.4 mg |
| Magnezyum | 10 mg |
| B6 Vitamini | 0.1 mg |
Kuru kayısılar günlük atıştırma rutinimizde olması gereken harika bağırsak çalıştırıcılar olarak tüketilmektedir. Kuru kayısılar tazesine nazaran dört kata kadar daha fazla kalori ve karbonhidrat içerir ama aynı zamanda daha konsantre edilmiş miktarlarda lif, A vitamini, potasyum, E vitamini ve diğer mikro besinleri sağlar.
Kayısı Hangi Hastalığa İyi Gelir?
- Kayısı C vitamini, beta-karoten ve flavonoid gibi bileşikler içerir. Bu bileşiklerin sağlık etkileri araştırılsa da kayısının belirli bir hastalığı önlediği ya da tedavi ettiği kanıtlanmış değildir.
- Kayısı potasyum içerir; potasyum sinir ve kas işlevi için gerekli bir mineraldir (100 gramında yaklaşık 259 mg).
- Kayısı, sindirim sisteminize yardımcı olmak için bol miktarda iyi diyet lifi sunar. Toplam lif içeriği, yaklaşık yarı çözünür lif ve yarı çözünmeyen lifdir. Çözünür lif, sindirim sisteminizin gerekli sıvıyı tutmasına yardımcı olur ve iyi bakterilerin gelişmesine yardım eder. Çözünmeyen lif, sağlıklı bağırsak bakteri seviyeleri için de iyidir.
Kuru Kayısının Faydaları Nelerdir?
Kurutma sırasında su uzaklaştığı için kuru kayısıda lif, mineral ve kalori yoğunlaşır. Az miktarda tüketildiğinde besleyici bir ara öğündür:
- Lif: 100 gramında yaklaşık 7 gram lif bulunur; tokluk sağlar ve bağırsak hareketlerini destekler.
- Kabızlığa iyi gelir: Lif ve doğal olarak bulunan sorbitol dışkıyı yumuşatır.
- Potasyum: Sıvı dengesi, kas ve sinir çalışması için önemli olan potasyumdan zengindir.
- Demir: Bitkisel demir kaynağıdır; C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketildiğinde emilimi artar.
- Beta-karoten: Vücutta A vitaminine dönüşerek göz ve cilt sağlığına katkı sağlar.
Kuru Kayısının Zararları Nelerdir?
- Kalori ve şeker: Taze kayısıya göre çok daha kalorili ve şekerlidir. NHS’e göre 30 gram kuru meyve 1 porsiyon (5 A Day) sayılır; diş çürüğü riskini azaltmak için ara öğün yerine ana öğünlerle tüketilmelidir.
- Sindirim şikayetleri: Fazla yendiğinde gaz, şişkinlik ve ishal yapabilir.
- Kükürt dioksit: Parlak turuncu kuru kayısılar renklerini korumak için kükürtlenir. Sülfite hassasiyeti ya da astımı olanlar kükürtsüz, koyu renkli gün kurusu kayısıyı tercih etmelidir.
Kuru Kayısı Besin Değerleri (100 Gram)
| İçindekiler | Değerleri |
| Kalori | 241 kcal |
| Karbonhidrat | 63 g |
| Lif | 7,3 g |
| Protein | 3,4 g |
| Yağ | 0,5 g |
| Potasyum | 1.162 mg |
| Demir | 2,7 mg |
| Kalsiyum | 55 mg |
| Magnezyum | 32 mg |
Kayısının Zararları Nelerdir?
- Kayısı çekirdeği amigdalin içerir; amigdalin vücutta hidrojen siyanüre dönüşebilir. Çekirdeklerin yenmesi önerilmez.
- Kayısı çekirdeğinin tüketilmesi güvenli kabul edilmemektedir; çekirdekteki amigdalin vücutta siyanüre dönüşerek nöbet ve ölüm dahil ciddi yan etkilere yol açabilir. NCI’a göre amigdalin (laetrile) kanserde klinik çalışmalarda çok az etki göstermiştir.
- Saflaştırılmamış veya sızma kayısı çekirdeği yağının güvenli olup olmadığını bilmek için yeterli güvenilir bilgi yok. Yetersiz veya kısmen işlenmiş kayısı çekirdeği yağı siyanür içerebilir. Saflaştırılmış kayısı çekirdeği yağı muhtemelen güvenlidir.

